Thận nhiễm mỡ là căn bệnh có thể mắc ở nhiều lứa tuổi. Nếu không kịp thời phát hiện những dấu hiệu của bệnh, người bệnh sẽ đối mặt với những biến chứng nguy hiểm, thậm chí là tử vong. Việc phát hiện bệnh thận nhiễm mỡ trong giai đoạn sớm là rất quan trọng để có thể áp dụng các biện pháp điều trị và quản lý bệnh hiệu quả.
Thận nhiễm mỡ là tình trạng mô mỡ tích tụ bất thường trong thận, làm ảnh hưởng đến chức năng lọc máu và đào thải độc tố. Bình thường, thận có một lượng nhỏ mỡ để bảo vệ, nhưng khi lượng mỡ này tăng quá mức, nó có thể gây tổn thương cầu thận, giảm chức năng thận và dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Bệnh thận nhiễm mỡ có thể xảy ra ở nhiều đối tượng khác nhau, đặc biệt là những người bị béo phì, rối loạn chuyển hóa mỡ hoặc mắc bệnh thận mạn tính. Nếu không được kiểm soát sớm, bệnh có thể tiến triển thành suy thận mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể.
Bệnh thận nhiễm mỡ có nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm cả nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân do bệnh lý. Bao gồm:
Đây là hội chứng được chẩn đoán khi nguyên nhân gây ra thận nhiễm mỡ xuất phát từ chính cơ quan trong cơ thể, trong đó có cả thận. Khi đó, chức năng hoạt động của thận bị suy giảm do nhiều nguyên nhân khác nhau. Triệu chứng thường gặp là viêm phù toàn thân, tiểu ra đạm, đạm trong máu giảm nhưng mỡ lại tăng.
Khi nguyên nhân gây bệnh không phải do chính thận gây ra, nhưng có liên quan đến thận và gây tác động xấu cho toàn thân gọi là “hội chứng thận hư thứ phát”. Đây là trường hợp ống cầu thận có dấu hiệu nhiễm mỡ nhưng cầu thận hoàn toàn bình thường. Đến lúc xét nghiệm thì nồng độ protein (chất đạm) trong máu và niệu lại tăng cao.
Đối với bệnh nhân thận hư thứ phát, hệ thống miễn dịch suy giảm khiến chất đạm thoát ra bằng đường tiểu, dẫn đến phù nề.
Ở người bình thường, protein sẽ được thận tái hấp thụ nên có rất ít hoặc gần như không có sự xuất hiện của protein trong nước tiểu. Khi bị mắc bệnh lý này, chỉ số protein niệu cao hơn 3,5g/ 24 giờ.
Nếu protein bị dư thừa trong nước tiểu sẽ khiến sức đề kháng bị suy giảm, dễ bị nhiễm trùng do protein trong máu bị giảm. Ngoài ra, nồng độ protein niệu cao hơn mức bình thường sẽ gián tiếp khiến bệnh nhân đi tiểu ít hơn. Từ đó, cơ thể bị ứ nước và gây hiện tượng phù.
Việc có chế độ ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh là một trong những nguyên nhân gây bệnh thận nhiễm mỡ. Đặc biệt, với những ai thích đồ ăn mặn, đồ ăn dầu mỡ thì sẽ làm gia tăng áp lực làm việc cho thận.
Bên cạnh đó, nếu thường xuyên thức khuya, sử dụng rượu bia, chất kích thích và có chế độ nghỉ ngơi không điều độ sẽ khiến thận làm việc nhiều hơn. Để tình trạng trên tiếp diễn thường xuyên, chức năng hoạt động của thận sẽ bị suy giảm và dẫn đến những bệnh lý liên quan đến thận.
Chỉ số mỡ trong máu tăng làm giảm áp lực keo máu gây tình trạng rối loạn điều chỉnh tổng hợp protein, từ đó lipid máu tăng và xuất hiện các thể mỡ trong nước tiểu.
Albumin là 1 loại protein quan trọng trong cơ thể, chỉ số này trong máu luôn được duy trì ổn định và biến động trong giới hạn cho phép. Ở trẻ sơ sinh hàm lượng albumin là 20-45g/L, ở trẻ nhỏ là 40-59g/L, ở người bình thường là 35-50g/L.
Nếu hàm lượng albumin trong cơ thể giảm so với tiêu chuẩn thì rất có thể bạn đang mắc bệnh lý thận nhiễm mỡ. Trong nhiều trường hợp, di chứng của các bệnh khác như viêm thận, viêm cầu thận, xơ cầu thận,... cũng là nguyên nhân dẫn đến bệnh thận nhiễm mỡ.
Khi được chẩn đoán bị thận nhiễm mỡ, màng lọc cầu thận bị tổn thương dẫn đến sự gia tăng kích thước các lỗ lọc. Ngoài ra, các điện tích âm giảm thấp sẽ khiến albumin trong máu thoát ra bên ngoài.
Chỉ số albumin thấp hơn bình thường sẽ gây lượng đạm trong máu giảm nhanh, cơ thể không kịp tổng hợp để bù lại lượng thiếu hụt. Khi protein bị thất thoát làm áp lực keo yếu dần, nước trong lòng mạch dễ dàng thoát ra ngoài gây bệnh phù toàn thân. Biểu hiện rõ nhất là tay chân bị phù lên nhanh chóng.
Trong nhiều trường hợp, thận nhiễm mỡ còn biến chứng như tăng cholesterol, tăng triglycerid dẫn đến mỡ máu cao,và có nguy cơ đột quỵ.
Thận được biết đến là cơ quan chuyên đào thải chất độc trong cơ thể. Nếu thận bị suy giảm, chịu nhiều tổn thương sẽ làm chức năng này suy giảm ảnh hướng đến quá trình bài tiết, loại bỏ độc tố. Khi cơ thể tích tụ nhiều chất độc dẫn đến tình trạng mệt mỏi, thiếu sức sống.
Các bệnh nhân thường mất cảm giác ngon miệng, chán ăn. Nếu tình trạng này tiếp diễn báo động sự thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết trong cơ thể, từ đó người bệnh sụt cân nhanh chóng.
Tần suất đi tiểu ít hơn bình thường là một trong những biểu hiện của hội chứng thận nhiễm mỡ. Nguyên nhân là do cơ thể bị ứ nước trong gian bào nên lượng nước tiểu được bài tiết xuống bàng quang ít hơn. Bên cạnh đó, màu nước tiểu sẽ vàng đậm hơn người khoẻ mạnh do lượng nước ở bàng quang ít.
Khi tiến hành xét nghiệm mẫu máu và nước tiểu của những người bị mắc bệnh này sẽ có chung những đặc điểm sau:
Chỉ số về protein niệu cao hơn mức bình thường (Tăng lên >=3,5g/24h).
Chỉ số protein trong máu giảm (Giảm xuống <60g/l).
Hàm lượng lipid và cholesterol trong máu cao hơn mức cho phép.
Nhiều người khi mắc bệnh này thường không chú trọng chăm sóc sức khỏe nên dễ dàng gặp những biến chứng nguy hiểm như:
Chỉ số albumin bị giảm thấp hơn tiêu chuẩn tạo sức ép lên gan hoạt động nhiều hơn để bù đắp sự thiếu hụt albumin trong máu. Quá trình này sản sinh ra nhiều Cholesterol và Triglycerid gây hại cho tim mạch.
Hoạt động lọc máu ở cầu thận diễn ra không đúng cách khiến protein có tác dụng chống đông máu bị thất thoát ra bên ngoài. Tình trạng này làm tăng nguy cơ hình thành các cục máu đông trong tĩnh mạch dẫn đến tắc nghẽn tĩnh mạch, ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
Đây là một biến chứng nguy hiểm của thận nhiễm mỡ. Bệnh nhân nếu không được điều trị tốt sẽ gây ra những tổn thương cấp tính ở thận. Điều này làm giảm chức năng lọc máu ở thận dẫn đến người bệnh cần phải lọc máu để tránh nguy cơ tử vong.
Nếu tình trạng hội chứng này kéo dài trong nhiều năm sẽ gây tổn thương mãn tính tại thân gây suy thận. Khi gặp biến chứng này, bệnh nhân nên tiến hành chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận từ người hiến tặng để duy trì sự sống.
Bên cạnh đó, thận nhiễm mỡ còn làm tăng nguy cơ bị suy dinh dưỡng, cao huyết áp, cơ thể dễ bị nhiễm trùng, u nang tuyến cận giáp thứ phát và viêm phúc mạc.
Giảm mỡ bão hòa, cholesterol, tăng cường chất xơ, rau xanh.
Kiểm soát cân nặng, tập thể dục thường xuyên.
Uống đủ nước, tránh rượu bia, thuốc lá.
Thuốc giảm cholesterol, kiểm soát huyết áp.
Thuốc hỗ trợ bảo vệ thận, giảm viêm và kiểm soát biến chứng.
Xét nghiệm máu, nước tiểu để đánh giá mức độ tổn thương thận.
Siêu âm thận để kiểm tra tình trạng nhiễm mỡ.
Xem thêm: Phương pháp chẩn đoán & điều trị thận nhiễm mỡ
- Những thói quen sinh hoạt giúp hạn chế diễn tiến của Thận nhiễm mỡ
+ Tập thể dục, thể thao thường xuyên, cường độ vừa phải.
+ Ngủ đủ giấc, không thức quá khuya để cơ thể được nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng.
+ Không lạm dụng rượu bia, thuốc lá vì chúng rất có hại cho cả gan thận.
+ Chế độ ăn uống hợp lý, đầy đủ và cân bằng dinh dưỡng.
+ Bổ sung các thực phẩm chứa nhiều chất đạm như thịt gà, thịt vịt, tôm, cua, cá, trứng,... (trừ các loại thịt đỏ).
+ Ăn các thực phẩm chứa nhiều các loại vitamin, khoáng chất như măng tây, rau chân vịt, rau cải xoăn, cam, xoài, đu đủ,...
+ Ưu tiên sử dụng chất béo không bão hoà bao gồm quả bơ, cá hồi, cá mòi, dầu ô liu, dầu đậu nành, lạc, hạt điều,...
+ Phương pháp phòng ngừa Thận nhiễm mỡ hiệu quả
+ Tập thể dục, thể thao thường xuyên;
+ Giữ cân nặng ở mức phù hợp;
+ Không hút thuốc lá, không uống rượu bia;
+ Hạn chế ăn mặn, thực phẩm đóng hộp, thức ăn nhanh chế biến sẵn.
